અમેરિકન અવકાશ સંશોધન સંસ્થા નાસાના પ્રખ્યાત અવકાશયાત્રીઓ સુનિતા વિલિયમ્સ અને બુચ વિલ્મોર લગભગ નવ મહિનાની લાંબી અવકાશ યાત્રા પછી 18 માર્ચ, 2025ના રોજ ધરતી પર સફળતાપૂર્વક પાછા ફર્યા. આ બંને અવકાશયાત્રીઓએ આંતરરાષ્ટ્રીય અવકાશ મથક (ISS) પર 286 દિવસ વિતાવ્યા હતા, જે તેમની મૂળ યોજના કરતાં ઘણું લાંબું હતું. તેમનું આ પરત ફરવું એ માનવ અવકાશ સંશોધનના ઇતિહાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ પ્રકરણ તરીકે નોંધાયું છે, જેમાં ટેકનિકલ પડકારો, ધીરજ અને સહયોગની શક્તિ સ્પષ્ટ દેખાય છે.
સુનિતા વિલિયમ્સ અને બુચ વિલ્મોરે મિશનની શરૂઆત અને અણધારી મુશ્કેલીઓ
સુનિતા વિલિયમ્સ અને બુચ વિલ્મોરે 5 જૂન, 2024ના રોજ બોઇંગના સ્ટારલાઇનર અવકાશયાનમાં સવાર થઈને ISS તરફ પ્રયાણ કર્યું હતું. આ મિશન મૂળ રૂપે માત્ર આઠ દિવસનું હતું અને તેનો હેતુ સ્ટારલાઇનરની પ્રથમ માનવસહિત પરીક્ષણ ઉડાનની સલામતી અને ક્ષમતાને ચકાસવાનો હતો. જોકે, યાનના પ્રોપલ્શન સિસ્ટમમાં આવેલી ટેકનિકલ સમસ્યાઓએ આ યોજનાને બદલી નાખી. આ સમસ્યાઓને કારણે નાસાએ સ્ટારલાઇનરને પૃથ્વી પર પાછું લાવવાને બદલે અવકાશયાત્રીઓને ISS પર જ રાખવાનો નિર્ણય લીધો, જેના પરિણામે તેમનું મિશન નવ મહિના સુધી લંબાયું.
સુનિતા વિલિયમ્સના પિતા દીપક પંડ્યા ગુજરાતના મૂળ નિવાસી છે, જેના કારણે તેમની આ સફળતા ભારત, ખાસ કરીને ગુજરાતી સમુદાય માટે ગર્વની વાત છે. તેમના પરત ફરવાને ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ નોંધી હતી,
આ દરમિયાન, બંને અવકાશયાત્રીઓએ ISS પર રહીને વૈજ્ઞાનિક સંશોધન, મથકની જાળવણી અને અન્ય મહત્વના કાર્યોમાં ભાગ લીધો. સુનિતા વિલિયમ્સે બે સ્પેસવૉક પણ કર્યા, જેમાંથી એક બુચ વિલ્મોર સાથે હતું. આ લાંબી મુદતે તેમની શારીરિક અને માનસિક સ્થિતિ પર અસર કરી, પરંતુ તેમની તાલીમ અને સંકલ્પે તેમને આ પડકારોનો સામનો કરવામાં મદદ કરી.
પાછા ફરવાની યોજના અને સ્પેસએક્સની ભૂમિકા
સ્ટારલાઇનરની સમસ્યાઓને ઉકેલવામાં સમય લાગતાં નાસાએ સ્પેસએક્સની મદદ લેવાનું નક્કી કર્યું. સ્પેસએક્સનું ક્રૂ ડ્રેગન અવકાશયાન ક્રૂ-9 મિશનના ભાગરૂપે સુનિતા અને બુચને પાછા લાવવા માટે તૈનાર કરવામાં આવ્યું. આ મિશનમાં નાસાના નિક હેગ અને રશિયન કોસ્મોનોટ એલેક્ઝાન્ડર ગોર્બુનોવ પણ સામેલ હતા, જેઓ 16 માર્ચ, 2025ના રોજ ISS પર પહોંચ્યા હતા. આ પછી, 18 માર્ચના રોજ સવારે 10:35 વાગ્યે (IST), ક્રૂ-9નું અવકાશયાન ISSથી અલગ થયું અને પૃથ્વી તરફ પ્રયાણ શરૂ કર્યું.
- “દ રેમ્પ પ્રોજેક્ટ” દ્વારા અમદાવાદ ખાતે બહુમુખી નિઃશુલ્ક મેડિકલ કેમ્પનું આયોજન
- સુનિતા વિલિયમ્સ અને બુચ વિલ્મોરની 9 મહિના પછી ધરતી પર પાછા ફર્યા
- IRCTC દ્વારા સ્થાનિક પ્રવાસનને વેગ આપતું “Jain Yatra” ટ્રેન પેકેજ શરૂ
- ધોરણ 10ની પરીક્ષા શરૂ | કુલ 14.28 લાખ વિદ્યાર્થીઓ બોર્ડની પરીક્ષા આપશે
- IIT મદ્રાસ ખાતે ટેસ્ટ ટ્રેક લોન્ચ કરીને હાઇપરલૂપ ટ્રાવેલ તરફ ભારતનું મોટું પગલું
લગભગ 17 કલાકની યાત્રા પછી, 19 માર્ચના રોજ સવારે 3:27 વાગ્યે (IST), ક્રૂ ડ્રેગન ફ્લોરિડાના દરિયાકિનારે ગલ્ફ ઑફ મેક્સિકોમાં સફળતાપૂર્વક ઉતર્યું. આ ઘટનાને નાસા અને સ્પેસએક્સે લાઇવ પ્રસારણ દ્વારા વિશ્વ સમક્ષ રજૂ કરી, જેમાં અવકાશયાનના પેરાશૂટ ખુલતા અને પાણીમાં ઉતરતા દ્રશ્યો જોવા મળ્યા. ઉતરાણ પછી, રિકવરી ટીમે તરત જ કેપ્સ્યૂલને સુરક્ષિત કરી અને અવકાશયાત્રીઓને બહાર કાઢ્યા.
સુનિતા વિલિયમ્સ પાછા ફરવાની પ્રક્રિયા અને આગળના પગલાં
ધરતી પર પાછા ફર્યા પછી, સુનિતા વિલિયમ્સ અને બુચ વિલ્મોરને હેલિકોપ્ટર દ્વારા નાસાના જોન્સન સ્પેસ સેન્ટર, હ્યુસ્ટન ખાતે લઈ જવામાં આવ્યા. લાંબા સમય સુધી અવકાશમાં રહેવાને કારણે તેમના શરીર પર માઇક્રોગ્રેવિટીની અસર થઈ હતી, જેમ કે સ્નાયુઓની નબળાઈ અને સંતુલનમાં મુશ્કેલી. આથી, તેમને સ્ટ્રેચર પર બહાર કાઢવામાં આવ્યા અને હવે તેઓ રિહેબિલિટેશન પ્રોગ્રામમાંથી પસાર થશે. નાસાના ડૉક્ટર્સના જણાવ્યા મુજબ, તેમને ગુરુત્વાકર્ષણની ટેવ પાડવામાં થોડો સમય લાગશે.
સુનિતા વિલિયમ્સનો ગુજરાતી વારસો અને ગર્વની લાગણી
સુનિતા વિલિયમ્સના પિતા દીપક પંડ્યા ગુજરાતના મૂળ નિવાસી છે, જેના કારણે તેમની આ સફળતા ભારત, ખાસ કરીને ગુજરાતી સમુદાય માટે ગર્વની વાત છે. તેમના પરત ફરવાને ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ નોંધી હતી, જેમણે સુનિતાને એક પત્ર લખીને તેમની સિદ્ધિની પ્રશંસા કરી હતી અને ભારતમાં તેમનું સ્વાગત કરવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી હતી.
રાજકીય અને સામાજિક પ્રતિક્રિયાઓ
આ મિશન અને તેના વિલંબે અમેરિકામાં રાજકીય ચર્ચા પણ જન્માવી હતી. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે તેમણે સ્પેસએક્સના સીઈઓ એલોન મસ્કને આ અવકાશયાત્રીઓને પાછા લાવવાનો આદેશ આપ્યો હતો, અને તેમના પરત ફરવાને “વચન પૂરું કર્યું” તરીકે ગણાવ્યું. વ્હાઇટ હાઉસે પણ આ ઘટનાને ઉજવી હતી, જે નાસા અને સ્પેસએક્સના સહયોગનું પ્રતીક બની.
સુનિતા વિલિયમ્સ અને બુચ વિલ્મોરનું ધરતી પર પાછા ફરવું એ માત્ર એક મિશનનો અંત નથી, પરંતુ માનવ અવકાશ સંશોધનની સ્થિતિસ્થાપકતા અને સફળતાની ગાથા છે. આ ઘટના ભવિષ્યના મિશન માટે પાઠ શીખવે છે અને સાથે જ વિશ્વભરના લોકોને પ્રેરણા આપે છે. ગુજરાતી મૂળની સુનિતા વિલિયમ્સની આ સિદ્ધિ ભારતીયો માટે ખાસ ગર્વનું કારણ બની રહેશે.
